Lublin, Europejska Stolica Kultury 2029, włącza się w Narodowe Czytanie „Dziadów” ze specjalnym, dwudniowym cyklem wydarzeń: „Dziady. Od-czytywanie”. Inicjatywa inauguruje wieloletni projekt Teatr Przemiany, który jest częścią programu ESK Lublin 2029 RE:UNION.
„Ciemno wszędzie, głucho wszędzie – co to będzie, co to będzie?”
Słowa tak znane, że niemal natychmiast osuwają się w żart, a przecież powtarzane zupełnie serio każdego dnia przez wszystkich spoglądających bez złudzeń na współczesny świat. To one pierwsze padają ze sceny, gdy rozpoczyna się największe dzieło polskiej poezji dramatycznej – „Dziady” Adama Mickiewicza. To od nich też rozpocząć się powinno Narodowe Czytanie w roku 2026. Czas najwyższy usłyszeć je na nowo i w pełni – jakbyśmy słyszeli je po raz pierwszy: w grozie i zachwyceniu.
„Dziady. Od-czytywanie” to wydarzenie wpisujące się w Narodowe Czytanie „Dziadów”, ale zarazem łączące z nimi dwie ważne lubelskie okoliczności: przechowywanie w Bibliotece KUL Archiwum Filomatów, a w nim unikatowego rękopisu II części „Dziadów”, oraz fakt, że w ramach Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029 rozpoczynamy właśnie realizację projektu Teatr Przemiany, dla którego dzieło Adama Mickiewicza ma znaczenie podstawowe i źródłowe.
Pierwsze mickiewiczowskie „Od-czytywanie” w planowanym wieloletnim cyklu ogniskujemy zatem na części II arcydramatu. Obejmować będzie jego sceniczne odczytanie wyreżyserowane przez Pawła Passiniego, wykłady zaproszonych uczonych, filozofów, literaturoznawców i teatrologów, koncert Adama Struga, wystawę rękopisów Mickiewicza oraz książkowe wydanie autografu II części „Dziadów”. Wszystko po to, żeby spróbować wydobyć „Dziady” spod gęby szkolnej lektury, źródła żartów i przedmiotu parodii. Od-czytać je, by je od-zyskać.
Zaczynamy od Mickiewicza, bo przecież „my z Niego wszyscy”, ale w kolejnych latach w ramach programu Teatr Przemiany w podobny sposób będziemy chcieli od-czytać Słowackiego, Wyspiańskiego, Osterwę i Grotowskiego.
Więcej informacji: teatrprzemiany.pl
PROGRAM:
4 WRZEŚNIA / PIĄTEK
15:00-17:00 – Konferencja naukowa „Filozoficzna lektura Dziadów” / Biblioteka Uniwersytecka KUL / wstęp wolny
• dr Tomasz Herbich (UW), dr hab. Wojciech Kruszewski (KUL), dr Paweł Rojek (UJ)
• Transmisja na kanale YT Akademii Nowoczesnych Mediów i Komunikacji KUL
17:30-18:00 – Aktorskie czytanie Dziadów w wykonaniu artystów Teatru Klasyki Polskiej, reż. Leszek Zduń / Biblioteka Uniwersytecka KUL / wstęp wolny
• Występują: Leszek Zduń, Robert Latusek, Maciej Wyczański
18:00 – Wernisaż wystawy „Czas odemknąć drzwi kaplicy. Dziady z rękopisów od-czytywane” / Biblioteka Uniwersytecka KUL / wstęp wolny
20:00 – Koncert „Dziady i inne pieśni. Adam Strug” / krużganki Klasztoru Dominikanów w Lublinie / bezpłatne wejściówki na evenea.pl
5 WRZEŚNIA / SOBOTA / NARODOWE CZYTANIE DZIADÓW
10:00-16:00 – Konferencja naukowa „Dziady. Lekcyje” / Biblioteka Uniwersytecka KUL / wstęp wolny
• Transmisja na kanale YT Akademii Nowoczesnych Mediów i Komunikacji KUL
10:00-12:00 – Otwarcie projektu „Teatr Przemiany”: Dariusz Kosiński, Tomasz Rodowicz
• prof. dr hab. Ewa Hoffmann-Piotrowska (UW), „O bohaterce Mickiewiczowskich Dziadów”
• prof. dr hab. Bogusław Dopart (UJ), „Folklorysta czy filolog? Kto napisał Dziady wileńskie”
12:00 – Przerwa; oprowadzanie kuratorskie po wystawie „Czas odemknąć drzwi kaplicy. Dziady z rękopisów od-czytywane” / Biblioteka Uniwersytecka KUL / wstęp wolny
13:00-15:30 – Konferencja:
• Paweł Passini (neTTheatre, Stowarzyszenie „Bliski Wschód”), „Dziady – poziom zero”
• prof. dr hab. Leszek Kolankiewicz (UW), „O obrzędowym archetypie Dziadów”
• prof. dr hab. Dariusz Kosiński (UJ), „Dziady – liturgie”
• prowadzenie: prof. dr hab. Arkadiusz Bagłajewski (UMCS)
20:00 – Dziady. Część II. Od-czytywanie / Sala Kameralna w Centrum Kultury w Lublinie / bezpłatne wejściówki na evenea.pl
Pełny program wydarzenia na stronie internetowej projektu: teatrprzemiany.pl
Grafika: fragment rękopisu „Dziadów części II” Adama Mickiewicza, źródło: Biblioteka Uniwersytecka Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, Archiwum Filomatów, Rkp 731
