Przejdź do treści

Festiwal Lublin Miasto Literatury 2025

Rozmowa jest początkiem literatury.

Wierząc, że literatura zaczyna się od rozmowy, ale również że rozmowa może zaczynać się od literatury, zapraszamy Państwa do świata napisanego przez naszych gości i gościnie. Wyjątkowość form i głosów literackich odsłania Festiwal Lublin Miasto Literatury jako miejsce spotkania najpiękniejszych umysłów współczesnego pisarstwa. To właśnie różnorodność i przenikanie się liryki, prozy, literatury faktu oraz literatury międzynarodowej w przekładzie na język polski tworzy estetyczną mozaikę, która pokazuje cały wachlarz ludzkich emocji.

Literatura – pisana, mówiona, czytana, wyświetlana, interpretowana na scenie – łączy w sobie różne sztuki i może być rozumiana na wiele sposobów – przez każdego. Miasto Literatury to przestrzeń tej wolności. Wolności myślenia, która pozwala się spotkać w dialogu, w rozmowie, w której wypowiadane przez nas zdania potrafią nas i rozmówców zadziwić.
 
Zapraszamy na wyjątkowe spotkania u literackiego źródła. Zachęcamy do szeroko pojętej rozmowy, która wymyka się współczesności. Doskonale obrazuje to zdanie Azar Nafisi: „Niezwykłą cechą wielkiej literatury jest jednak jej zdolność do odzwierciedlania uprzedzeń autorki lub autora oraz realiów, w jakich osoba ta tworzyła, przy jednoczesnym wykraczaniu poza ich granice” (Azar Nafisi, „Czytaj niebezpiecznie. Wywrotowa siła literatury na burzliwe czasy”, przekł. Dawid Czech, Karakter 2023).

Festiwal opiera się na czterech filarach, które odbijają sposoby widzenia świata i pojmowane razem pokazują jego harmonię, dlatego: proza, poezja, literatura faktu i przekład to dziedziny reprezentujące ten ład. W dniach 25-28 września będzie można posłuchać osób autorskich podczas kilkudziesięciu wydarzeń: spotkań autorskich, paneli, warsztatów odbywających się w Centrum Kultury w Lublinie. Wiele punktów programu będzie także tłumaczonych na polski język migowy. Przed nami też wyjątkowe, Kameralne Targi Książki. To trzy dni spotkań z literaturą w najlepszym wydaniu – w przestrzeni festiwalu pojawią się znane i cenione wydawnictwa, które zaprezentują swoje najciekawsze publikacje. Na czytelników czekają m.in. Krytyka Polityczna, Karakter, dziwny pomysł, Nisza, Smak Słowa, Tatarak, Widnokrąg, Warsztaty Kultury w Lublinie, Akcent, Amaltea, Wydawnictwo Dosłowne, Wydawnictwo Lubelskie AZ oraz Wydawnictwo Muzyczne Polihymnia.

PROGRAM:

POBIERZ PROGRAM LUBLIN MIASTO LITERATURY W PDF

25.09 / czwartek
10:00 – Warsztaty dla młodzieży. Prowadzenie: Sylwia Chwedorczuk / zapisy: miastoliteratury@ck.lublin.pl
11:00 – „Kto to widział” – spotkanie dla dzieci z Grażyną Lutosławską / prowadzenie: Magdalena Krasuska / Kino CK
16:30 – Iwona Boruszkowska – spotkanie wokół postaci Sofiji Jabłońskiej / prowadzenie: Aleksandra Zińczuk / Sala Jasna
18:00 – Dyskusja otwarcia: „Od czego zaczyna się literatura?” Goście: Joanna Mueller, Jacek Giszczak, Karolina Sulej, Paweł Sołtys / prowadzenie: Bogna Świątkowska / Sala Widowiskowa / PJM / streaming
20:00 – Otwarcie Klubu Festiwalowego: Danse Macabre Takeover – dj set / Sala Kameralna

26.09 / piątek
10:00 – „Ukryte w języku, porozmawiajmy o słowach i znaczeniach” – warsztaty dla młodzieży z Elżbietą Janotą i Pauliną Rzymanek, autorkami „Już tłumaczę – podkast o książkach”/ zapisy: miastoliteratury@ck.lublin.pl
11:00 – Warsztaty dla młodzieży: Higiena cyfrowa w czasach końca rzeczywistości / prowadzenie: Michał R. Wiśniewski / zapisy: miastoliteratury@ck.lublin.pl
10:00-12:00 – Przestrzeń dla dzieci / Dziki Pokój / Sala 016
16:00 – Aleksandra Zbroja – spotkanie autorskie wokół książki „Muszę ci coś powiedzieć” / prowadzenie: Aleksandra Kanar / Sala Kameralna / PJM / pętla indukcyjna
17:00 – Monika Adamczyk-Garbowska – Mistrz krótkiej formy – dyskusja wokół tomu opowiadań Isaaca Bashevisa Singera / prowadzenie: Bogusław Wróblewski / Sala Widowiskowa / streaming
17:30 – [ODWOŁANE] Antonina Tosiek – spotkanie autorskie/ prowadzenie: Ivan Davydenko / Sala Kameralna / pętla indukcyjna
18:00 – Joanna Ostrowska – spotkanie autorskie / prowadzenie: Magdalena Łuczyn / Sala Widowiskowa / PJM / streaming
19:30 – Małgorzata Lebda – spotkanie autorskie / prowadzenie: Aleksander Wójtowicz / Sala Widowiskowa / PJM / streaming
21:00 – Szklane Oczy – koncert / Sala Kameralna

27.09 / sobota
11:00-15.00 – Przestrzeń dla dzieci / Dziki Pokój / Sala 016
12:00 – Spotkanie z osobami nominowanymi do Nagrody Lublin Miasto Literatury / prowadzenie: Iwona Hofman / Sala Widowiskowa / streaming
13:00 – Wszystkie nasze fobie / rozmawiają: Margaret Amaka Ohia-Nowak i Michał R. Wiśniewski / Miejska Biblioteka Publiczna / filia nr 2
13:30 – Krajobrazy literatury: Stanisław Łubieński, Małgorzata Lebda / prowadzenie: Aleksander Wójtowicz / Sala Widowiskowa / streaming
14:00 – Maksim Znak – Głos zza krat: Aleh Harbuz, Iryna Kozikowa – Polski PEN Club / prowadzenie: Justyna Czechowska / Sala Kameralna / pętla indukcyjna
15:00 – Andrzej Dybczak – spotkanie autorskie / prowadzenie: Grażyna Lutosławska / Sala Kameralna / pętla indukcyjna
15:30 – Mariusz Szczygieł – spotkanie autorskie / prowadzenie: Wojciech Kruszewski / Sala Widowiskowa / PJM / streaming
16:00 – Jadwiga Graboś i Marta Listewnik – spotkanie autorskie / prowadzenie: Sara Akram / Sala Czarna
16:30 – W (słabym) kolektywie siła? Spotkanie wokół queerowo-kobiecego* magazynu „LesBiLans” / prowadzenie: Jolanta Sienkiewicz-Prochowicz / Sala Kameralna / pętla indukcyjna
17:00 – Poeci Śląscy: Wojciech Brzoska, Maciej Melecki, Krzysztof Siwczyk – spotkanie autorskie / prowadzenie: Olga Drenda / Sala Widowiskowa / PJM / streaming
18:00 – Panel biograficzny: Sylwia Chwedorczuk, Weronika Kostyrko, Monika Śliwińska / prowadzenie: Anna Kowalczyk / Sala Widowiskowa / PJM / streaming
19:30 – Ziemowit Szczerek – spotkanie autorskie wokół książki „Końce światów” / prowadzenie: Paweł Hadrian / Sala Widowiskowa / PJM / streaming
20:00 – SLAM / prowadzenie: Ivan Davydenko, Maciej Tuora / Sala Kameralna

28.09 / niedziela
11:00-15:00 – Przestrzeń dla dzieci / Dziki Pokój / Sala 016
12:00 – Spotkanie z Kamilą Janiak, nominowaną do Nagrody Lublin Miasto Literatury / prowadzenie: Iwona Hofman / Sala Widowiskowa / streaming
14:00 – Daryna Hładun – spotkanie autorskie / prowadzenie: Aleksandra Zińczuk / Sala Kameralna (tłumaczenie na j. polski) / pętla indukcyjna
13:30 – Szycie życia: Aleksandra Zielińska, Ewa Wieżnawiec / prowadzenie: Anna Marchewka / Sala Widowiskowa / streaming
15:00 – Patrycja Sikora-Tarnowska – spotkanie autorskie / prowadzenie: Jolanta Sienkiewicz-Prochowicz / Sala Kameralna / pętla indukcyjna
15:30 – Na marginesie książki – panel o rynku wydawniczym / uczestnicy: Karolina Bednarz, Jacek Dehnel, Piotr Kikta, Aleksandra Zińczuk / prowadzenie: Rafał Rutkowski / Sala Widowiskowa / PJM / streaming
16:00 – Jerzy Jarniewicz – spotkanie autorskie / prowadzenie: Sara Akram / Sala Kameralna / pętla indukcyjna
17:00 – Suhaiymah Manzoor-Khan – spotkanie autorskie / prowadzenie: Bartosz Wójcik / Sala Kameralna (j. angielski z tłumaczeniem na j. polski) / pętla indukcyjna
18:00 – Gala Nagrody Festiwalu Lublin Miasto Literatury/ Sala Widowiskowa / PJM / streaming

NAGRODA Lublin Miasto Literatury

Ważnym elementem festiwalu jest Nagroda Lublin Miasto Literatury – przyznawana książce roku przez corocznie powoływaną kapitułę. W 2025 roku osobami jurorskimi są: Agnieszka Budnik, Olga Drenda, Iwona Hofman, Piotr Paziński i Marcin Wroński. Jurorzy zgłaszają po jednej książce z każdego filaru.
Spośród listy 20 książek wydanych w 2024 roku wyłonionych zostało 4 finałowe. Każda z osób nominowanych otrzyma nagrodę finansową 5 000 zł. Nagroda główna wynosi 20 000 zł. Kto je otrzyma? – tego dowiemy się 28 września podczas Gali Nagrody Festiwalu Lublin Miasto Literatury.

Nominowani to (kolejność alfabetyczna):
Kamila Janiak „Córy”, Wyd. Warstwy 2024
Eliza Kącka „Wczoraj byłaś zła na zielono”, Wyd. Karakter 2024
Piotr Kofta „Lejek”, Nisza 2024
Aga Zano – Anna Burns „Mleczarz”, Wyd. ArtRage 2024

Lublin Miasto Literatury – Regulamin Nagrody

Nagroda Festiwalu Lublin Miasto Literatury – wszystkie nominacje za rok 2024:

Literatura faktu:
Beata Chomątowska, „Miasto dzieci świata”, Wyd. Czarne 2024.
Eliza Kącka, „Wczoraj byłaś zła na zielono”, Wyd. Karakter 2024.
Marek Krajewski, „Spis natur”, Bęc Zmiana 2024.
Monika Śliwińska, „Książę. Biografia Tadeusza Boya-Żeleńskiego”, Wyd. Literackie 2024.

Poezja:
Anouk Herman, „Silesian Gothic”, Girls and Queers to the Front / Centrum Sztuki Współczesnej – Zamek Ujazdowski 2024.
Kamila Janiak, „Córy”, Wyd. Warstwy 2024.
Максим Кривцов, „Токшоу ‘Війна’” / Maksym Krywcow, „Talk-show ‘Wojna’”, Fundacja „Pogranicze” 2024.
Krzysztof Siwczyk, „Na przecięciu arterii”, Biuro Literackie 2024.
Joanna Żabnicka, „Dobre sąsiedztwo”, WBPiCAK 2024.

Proza:
Piotr Kofta, „Lejek”, Nisza 2024.
Jędrzej Pasierski, „Źródło”, Wyd. Czarne 2024.
Bartosz Sadulski, „Szesnaście na Bourbon”, Wyd. Literackie 2024.
Piotr Sommer, „Środki do pielęgnacji chmur”, WBPiCAK 2024.
Adam Ubertowski, „Mesjasz”, Wyd. Warstwy 2024.

Przekład:
Justyna Czechowska – Marit Kapla, „Osebol”, Wyd. Ossolineum 2024.
Marcin Gaczkowski – Walerian Pidmohylny, „Miasto”, Wyd. Kolegium Europy Wschodniej 2024.
Siniša Kasumović – Slobodan Šnajder, „Czas miedzi”, Wyd. Warsztaty Kultury 2024.
Agnieszka Kowaluk – Elfriede Jelinek, „Dane odosobowe”, Wyd. WAB 2024.
Aga Zano – Anna Burns „Mleczarz”, Wyd. ArtRage 2024.

Iwona Hofman
1. Poezja: Żabnicka Joanna, „Dobre sąsiedztwo”, WBPiCAK 2024.
2. Proza: Piotr Sommer, „Środki do pielęgnacji chmur”, WBPiCAK 2024.
3. Literatura faktu: Monika Śliwińska, „Książę. Biografia Tadeusza Boya-Żeleńskiego”, Wyd. Literackie 2024.
4. Przekład: Agnieszka Kowaluk – Elfriede Jelinek „Dane odosobowe”, Wyd. WAB 2024.

Marcin Wroński
1. Poezja: Максим Кривцов, „Токшоу ‘Війна’” / Maksym Krywcow, „Talk-show ‘Wojna’”, Fundacja „Pogranicze”, 2024.
2. Proza: Jędrzej Pasierski, „Źródło”, Wyd. Czarne, 2024.
3. Literatura faktu: Monika Śliwińska, „Książę. Biografia Tadeusza Boya-Żeleńskiego”, Wyd. Literackie, 2024.
4. Przekład: Siniša Kasumović – Slobodan Šnajder „Czas miedzi”, Wyd. Warsztaty Kultury 2024.

Agnieszka Budnik
1. Poezja: Kamila Janiak, „Córy”, Wyd. Warstwy 2024.
2. Proza: Bartosz Sadulski, „Szesnaście na Bourbon”, Wyd. Literackie 2024.
3. Literatura faktu: Eliza Kącka, „Wczoraj byłaś zła na zielono”, Wyd. Karakter 2024.
4. Przekład: Aga Zano – Anna Burns „Mleczarz”, Wyd. ArtRage 2024.

Olga Drenda
1. Poezja: Anouk Herman, „Silesian Gothic”, Girls and Queers to the Front / Centrum Sztuki Współczesnej – Zamek Ujazdowski 2024.
2. Proza: Adam Ubertowski, „Mesjasz”, Wyd. Warstwy 2024.
3. Literatura faktu: Marek Krajewski, „Spis natur”, Bęc Zmiana 2024.
4. Przekład: Justyna Czechowska – Marit Kapla, „Osebol”, Wyd. Ossolineum 2024.

Piotr Paziński
1. Poezja: Krzysztof Siwczyk, „Na przecięciu arterii”, Biuro Literackie 2024.
2. Proza: Piotr Kofta, „Lejek”, Nisza 2024.
3. Literatura faktu: Beata Chomątowska, „Miasto dzieci świata”, Wyd. Czarne 2024.
4. Przekład: Marcin Gaczkowski – Walerian Pidmohylny, „Miasto”, Wyd. Kolegium Europy Wschodniej 2024.

UZASADNIENIA NOMINACJI DO NAGRODY LUBLIN MIASTO LITERATURY

KAPITUŁA:


Profesor doktor habilitowana nauk humanistycznych, reprezentuje dyscyplinę nauki o komunikacji społecznej i mediach. W latach 2016-2019 dziekan Wydziału Politologii UMCS, od 1 października 2019 roku dyrektor Instytutu Nauk o Komunikacji Społecznej i Mediach i przewodnicząca Rady Dyscypliny; kierownik Katedry Dziennikarstwa i Pracowni Badań nad Instytutem Literackim w Paryżu. W latach 2012-2018 profesor Uniwersytetu św. Cyryla i Metodego w Trnavie. Prowadzi badania w zakresie publicystyki i myśli politycznej polskiej emigracji po 1945 roku, koncentrując się na dorobku Jerzego Giedroycia i „Kultury”. W kręgu zainteresowań naukowych wyróżnia ponadto problemy współczesnego dziennikarstwa, związki mediów i polityki, teorię gatunków dziennikarskich. Jest autorką 10 monografii, ok. 150 artykułów naukowych, redaktorką pond 30 monografii, w tym prestiżowej serii „Współczesne Media”.
Pełni wiele funkcji honorowych i społecznych, m.in. prezesa Polskiego Towarzystwa Komunikacji Społecznej, przewodniczącej Rady Towarzystw Nauk przy Prezydium PAN, członkini Prezydium Komitetu Nauk Politycznych PAN. Jest członkinią Rady Doskonałości Naukowej. Przewodniczy Komitetowi Nauk o Komunikacji Społecznej i Mediach PAN, Przewodniczy Kapitule Stypendium im. Leopolda Ungera, Nagrody im. Karola Jakubowicza i pełni funkcję sekretarza Kapituły Nagrody im. Jerzego Giedroycia. W roku 2010 uzyskała tytuł Kobiety Roku w kategorii Nauka przyznawany przez Kongres Kobiet. Została odznaczona m.in. Złotym Krzyżem Zasługi i Medalem Prezydenta m. Lublin. Jest laureatką Bene Meritus Terrae Lublinensi.


Prozaik, autor sztuk teatralnych, scenariuszy i słuchowisk. Debiutował w 1992 r. W 2007 r. wydał „Morderstwo pod cenzurą” – pierwszą powieść z popularnego cyklu kryminałów retro o lubelskim komisarzu Zygmuncie Maciejewskim. Proza Wrońskiego była tłumaczona m.in. na rosyjski i na francuski i wielokrotnie nominowana do nagród literackich. W 2013 r. został laureatem Nagrody Artystycznej Miasta Lublin oraz Nagrody Wielkiego Kalibru Czytelników – za Skrzydlatą trumnę. W 2014 pisano, że „Wroński rozbił bank” – za „Pogrom w przyszły wtorek” otrzymał wszystkie przyznawane wówczas nagrody branżowe dla autorów powieści kryminalnych (Wielki Kaliber w obu kategoriach: jurorów i czytelników, a także statuetkę Kryminalnej Piły). Na podstawie „Pogromu…” powstało monumentalne widowisko kino-teatralne (prod. Centrum Kultury w Lublinie), za które w 2018 r. wspólnie z reżyserem spektaklu, Łukaszem Witt-Michałowskim, powtórnie odebrał Nagrodę Artystyczną Miasta Lublin – tym razem jako dramaturg, a za powieść „Czas Herkulesów” – Złoty Pocisk w kategorii najlepszego kryminału historycznego. W 2024 r. wraz z Jarosławem Cymermanem napisał dramat muzyczny „Czechowicz 20 i 2” (wyreżyserowany przez Łukasza Witt-Michałowskiego) dla Teatru Osterwy w Lublinie. Jako trener kreatywnego pisania współpracuje z Maszyną do Pisania i z Lubelską Szkołą Realną. Jako radny Rady Miasta Lublin (od 2024 r.) przewodniczy Komisji Kultury i Ochrony Zabytków.


Literaturoznawczyni, krytyczka i aktywistka literacka, redaktorka; w pracy badawczej skupia się na współczesnych nagrodach literackich, literaturze najnowszej, rynku książki i życiu literackim. Opowiada o tym w popularnonaukowym podcaście „Raport z Literatury”.


Pisarka, eseistka, tłumaczka. Absolwentka etnologii i antropologii kultury Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autorka książek „Duchologia polska. Rzeczy i ludzie w latach transformacji”, „Wyroby. Pomysłowość wokół nas” (za którą otrzymała nominację do Paszportów Polityki i Nagrodę Literacką Gdynia w kategorii esej), „Słowo humoru” oraz rozmów „Czyje jest nasze życie” (wspólnie z Bartłomiejem Dobroczyńskim) i „Książka o miłości” (wspólnie z Małgorzatą Halber). Od 2013 roku prowadzi facebookową stronę Duchologia. Stale współpracuje m.in. z „Tygodnikiem Powszechnym”. Od 2024 roku jest dyrektorką kreatywną Festiwalu Conrada w Krakowie. Wspólnie z Jackiem Paśnikiem prowadzi autorską audycję w radiowej Czwórce.


Pisarz, filozof i tłumacz, redaktor w wydawnictwie Austeria. Opublikował książki: „Labirynt i drzewo” (2005), „Dublin z Ulissesem” (2008), „Pensjonat” (2009), „Ptasie ulice” (2013), „Rzeczywistość poprzecierana” (2015), „Atrapy stworzenia” (2020), „Przebierańcy w nicości” (2023), „Obstalunki” (2025). Ułożył antologię „Opowieści niesamowite z języka polskiego” (2021), przekładał prozę Szmuela Josefa Agnona. Bywa wykładowcą i fotografem.


W Lublinie spotkają się z Państwem m.in.: Jacek Giszczak, Jerzy Jarniewicz, Małgorzata Lebda, Grażyna Lutosławska, Stanisław Łubieński, Suhaiymah Manzoor-Khan, Joanna Mueller, Margaret Ohia-Nowak, Joanna Ostrowska, Paweł Sołtys, Mariusz Szczygieł, Patrycja Sikora-Tarnowska, Monika Śliwińska, Michał R. Wiśniewski.

Pragniemy, aby Festiwal Lublin Miasto Literatury był miejscem spotkania z książką dla osób w każdym wieku. Dlatego w programie nie zabraknie warsztatów i spotkań dla młodszych ani starszych czytelników. Odkrywanie magicznego świata słów przed tymi najmłodszymi jest da nas szczególnie ważne. Na terenie Centrum Kultury powstanie więc specjalnie zaaranżowana przestrzeń, z której dzieci będą mogły wyruszyć w tę zadziwiającą podroż wyobraźni.

Właśnie tego zadziwienia życzymy nie tylko dzieciom, ale również i dorosłym, gdyż to jest najwłaściwsze określenie na stan, który wywołuje doskonała książka. Życzymy zadziwienia podczas słuchania rozmów z naszymi gośćmi, zadziwienia podczas codziennych rozmów i zapamiętania tego stanu, gdyż jest on tworzącym literaturę przejawem naszego człowieczeństwa, którego świadomość jest czymś najcenniejszym co mamy.

Do zobaczenia!

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.